تبلیغات
متن،موضوع،درس،خلاقیت - چگونگی پژوهش وتحقیق برای دانش آموزان (نقد وبررسی)

چگونگی پژوهش وتحقیق برای دانش آموزان (نقد وبررسی)

تاریخ:پنجشنبه 20 فروردین 1388-10:12 ق.ظ

    چگونگی پژوهش وتحقیق برای دانش آموزان ( نقد وبررسی)

 واژه ی پژوهش معادل فارسی كلمه ی تحقیق است .كلمه ی تحقیق از زبان عربی گرفته شده وبه معنای رسیدگی ، بررسی ،

جستجوكردن وبه عمق مطلبی پی بردن است. درواقع می توان گفت پژوهش یعنی جستجو كردن برای كسب آگا هی های جدید با استفاده از روش علمی ، پژوهش تلاش وكوششی است كه برای پی بردن به یك حقیقت ویا یافتن پاسخ یك سوال انجام می دهیم وبرای دریافت پاسخ ، روشی را انتخاب می كنیم كه مارا به نتیجه برساند . پژو هش به ما امكان می دهد كه فرضیه بسازیم ، ایده ها را بررسی وجستجو كنیم وآزمایش كنیم، ودنبال راه حل ها بگردیم. تصمیم بگیریم ومهم تر از همه ، درباره ی خودمان ودنیای اطرافمان مطالعه نماییم .

 اهمیت پژ وهش در مدارس:

 پژوهش سبب رشد علمی وفرهنگی دانش آموزان می شود وآنان را از جهل ونادانی به علم می رساند .حقایق وواقعیت هارا برای آنان آشكار می نماید وراه رابرای حل مسایل ومشكلات پیچیده را هموار می سازد.به آنان نظم فكری وبینش علمی هم درزمان حال و هم در آینده می دهد . اورا با حقایق علمی وطرح مسائل علمی وطرح سوالات اساسی كه همیشه دارد ، آشنا می گرداند. همچنین پژوهش به او درس صبر وحوصله وپشتكار وواقع بینی وامانت داری وصادق بودن را می آموزد، وبه او می آموزد كه پیشرفت فردی بدون كار گروهی امكان ندارد وتبادل افكار وگسترش مهارت ها واحساس مسئولیت به همراه دارد.

 

 مراحل پژوهش:

 اولین قدم در هر پژوهشی ، انتخاب ومشخص نمودن مساله است. یعنی احساس وجود یك مشكل است. زیرا ذانش آموز دركار خویش با مانع یا مساله ای روبه رو می شود كه در حل آن ابهام یا تردید جدی دارد. بنابر این مساله احساس یك مشكل است كه ذهن دانش آموز ، یا آمزگار را به خود مشغول كرده وبه آن علا قمند می شوند ومی خواهند راه حل آن را بدانند. ونباید فراموش كرد كه درانتخاب موضوع ومساله ی پژوهش باید به این موارد توجه گردد.

 1-موضوع پژوهش باید برای فراگیران محدود باشد. مثلا ممكن است دانش آموزی موضوع موجودات زنده را انتخاب نماید، كه این موضوع بسیار گسترده است وبررسی آن وقت وانرژی زیادی لازم دارد .بنابر این لازم است كه آن را محدود نماییم.( به گروه خاصی از موجودات زنده)

 2-مورد علاقه باشد .باید این موضوع را مورد توجه جدی قرار دهیم ، كه این دانش آموزان هستند كه پژوهش وتحقیق را انجام می دهند .بنابر این باید موضوع پژوهش مورد علاقه فراگیران باشد، زیرا ممكن است انگیزه لازم برای ادامه ی كار را از دست بدهند.

3- انتخاب موضوع بدون عجلهوشتاب زدگی باشد.

 4-مساله یا موضوع پژوهش روشن وواضح باشد .بهتر است موضوع پژوهش برای دانش آموزان معنادار وواضح باشد، و نیاز به اطلاعات تخصصی نداشته باشد .مثلا اگر موضوع تحقیق درباره ی باكتری است ، سوالاتی نظیر سوالات زیر مسئله را برای ادامه ی كار روشن وهموار می سازد. ( ساختمان یك باكتری چگونه است؟ باكتری چگونه تولید مثل می كند ؟ باكتری های مفید وبیماری زا كدامند؟)

 5- از مفید بودن موضوع مطمئن باشید.

 6- توانایی فراگیران را درنظر بگیرید.

 حال با این وصف ، در مدارس واقعا چگونه به این مهم پرداخته می شود. متاسفانه به لحاظ علمی واصولی پژوهش انجام نمی گیرد . تحقیق هایی نیز كه به عنوان پژوهش انجام می گیرد ، چیزی به جز یك رونویسی از مطالب كتاب ها ویا استخراج مطالب اینترنت نیست . گاهی مواقع نیز برای سلب مسئولیت انجام می گیرد ، بدون آنكه به علاقه وتوانایی فراگیران توجه گردد. بعضی مواقع نیز چون اولیا توجیه نگردیده اند ، معظلی برای آنان گردیده است وخود اقدام به انجام آن می نمایند . این گونه كارها تولید علم نمی كند وتوانایی علمی وفكری فراگیران را بالا نمی برد. این مسئله به مرور زمان ساختار فكری وعلمی دانش آموزان را به هم می زند ، وصداقت وامانت داری واحساس مسئولیت آنان را زیر سوال می برد . ما وظیفه داریم كه اصول علمی وپژوهش علمی را با ساختار مناسب به دانش آموزان یاد دهیم ، تا به مرور زمان وبه تدریج دروجود آنان نهادینه گردد ، هر چند شاید در اوایل نتوانیم به نتیجه مطلوب برسیم ، ولی روند درست یاد دادن پژوهش علمی ، بهتر از پژوهش های آبكی است. یك كار پژوهشی وتحقیقی احتیاج به تمرین وممارست بیشتری دارد ، كه دانش آموزان با همكاری آموزگار خویش آن را به نحو احسن انجام دهند. اگر در طول سال تحصیلی دانش آموزان  یك یا دو پژوهش اصولی وعلمی را انجام دهند ، بهتر ومناسب تر است از انجام پروژه های زیادی كه بدون پشتوانه علمی واصولی انجام می گیرد.

 مراحل پژوهش :

 موضوع : بررسی وضعیت آلودگی آب های سطحی شهرستان بانه

 هدف كلی: شناخت وضعیت آلودگی آب در شهرستان بانه

 اهداف جزئی:

 1- شناخت مهم ترین علل آلودگی آب های سطحی شهرستان بانه

2- شناخت مسایل ومشكلات ناشی از آلودگی آب های سطحی شهرستان بانه

 3- ارایه ی راه حل هایی برای كاهش آلودگی آب های سطحی

 سوالات پژوهش:

 1- مهم ترین علل آلودگی آب های سطحی در شهرستان بانه چیست؟

 2- مسایل ومشكلات ناشی از آلودگی آب در شهرستان بانه چیست؟

 3- چه راه حل هایی برای كاهش آلودگی آب های سطحی در شهرستان بانه وجود دارد؟

 فرضیه های پژوهش: فرضیه ی پژوهش عبارت است از یك حدس یا احتمال یا یك تصور ذهنی كه پژوهشگر پیش از انجام پژوهش در مورد نتایج آن به عمل می آورد. در واقع پژوهشگر به نوعی پسش بینی می كند.

 فرضیه ها:

 1-مهم ترین علل آلودگی آب های سطحی در شهرستان بانه ریختن زباله های شهری درفضای آزاد است؟

 2- مسایل زیست محیطی ، مهم ترین مشكل ناشی از آلودگی آب های سطحی شهرستان بانه است؟

 3-دفن علمی واصولی زباله های شهری راه حلی برای كاهش آلودگی آب های سطحی شهرستان بانه است؟

 جمع آوری اطلاعات:

 یكی از مراحل مهم وضروری هر تحقیق وپژوهشی مطالعه منابع مربوط به موضوع پژوهش است وعبارت است از بررسی كتاب ها، جزوه ها، مجلات، روزنامه ها، شبكه جهانی اینترنت و........كه به طور مستقیم ویا غیر مستقیم با موضوع پژوهش درارتباط هستند وبه دانش آموزان كمك می نمایند تا مساله را بهتر شناسایی كنند. مهم ترین نگرانی معلمین ودانش آموزان مسئله یچگونگی جمع آوری اطلاعات می باشد ، كه آن را محدود به یك یا چند كتاب می كنند .

 منابع پژوهش:

 1-دایره المعارف ها ، فرهنگ نامه ها ، زندگی نامه ها ، روزنامه ها ی مختلف ، كتاب ها ، نمودارها، آمار ها ، نقشه ها، كتاب های درسی سال های مختلف ، نشریات مختلف، عكس ها وتصاویر ونوار، فیلم، سی دی وسایت های مختلف اینترنتی ، مكان هایی برای بازدید مانند كتاب خانه ها ، موزه ها، مزارع گل وگیاه و.........- متخصصین مانند معلمان ، دانشجویان، تكنیسین ها، كشاورزان، دوستان وهمسایگان

 روش های جمع آوری اطلاعات :

 الف: مصاحبه ( به معنای صحبت كردن با كسی)  ب: مشاهده ( چیزی را مورد نظر قرارمی  دهیم  تا بتوانیم اطلاعاتی درباره ی آن به دست آوریم ) ج: روش پرسشنامه ( آزاد یا باز- پرسش نامه محدود یا بسته)  د: خلاصه كردن

 فیش برداری : عبارت است از این كه محقق در موقع خواندن كتاب ونشریات مختلف ، نكاتی را كه به نظرش مهم می آید دربرگه های كوچكی به نام فیش بنویسد .

 3- بررسی وتجزیه وتحلیل اطلاعات جمع آوری شده : این قسمت درواقع هسته ی اصلی تحقیق است ، باید اطلاعاتی را كه از منابع مختلف به دست آورده اید بررسی وتجزیه وتحلیل كنید.درواقع دانش آموز درصدد پاسخ گویی به سوال یا سوالات پژوهش است.

 نمودارها : گفته اند یك تصویر خوب ارزش هزار كلمه را دارد. وبا دیدن یك نمو دار دریك نگاه می توان به ویژ گی های خوب یك پژوهش پی برد. انواع آن( ستونی یا میله ای، دایره ای، خطی ، نقشه ای)

 جداول: روش بسیار سودمند وساده برای طبقه بندی اطلاعات ونتایج حاصل از پژوهش -( جداول فراوانی) درهر تحقیقی اعداد وارقامی به دست می آیند مه لازم است در جداولی تنظیم گردند ، كه یكی از آن جداول فراوانی است.

 میانگین: (یعنی معدل داده ها)

 جمع بندی ونتیجه گیری: كه در این قسمت پاسخ های قطعی كه پس از تجزیه وتحلیل اطلاعات به دست می آید ارایه می گردد وپژوهشگر عقیده ونظر خود را درباره ی آن بیان می كند.

 تهیه گزارش تحقیق:

 نمونه فیش برداری:

فیش ثبت مطالعات فیش نویس:... تاریخ:..........  نام كتاب:....................
 

مولف:.........

 

 

 مترجم:..............  سال انتشار:...........

 

نام ناشر:............

جلد:..............

فصل:..............

صفحه:.............

مطلب:

 

 

 

 

 

 




داغ کن - کلوب دات کام
نظرات() 
علی وحیدی
پنجشنبه 9 دی 1389 07:58 ب.ظ
سلام
بسیار عالی بود استفاده کردیم
موفق باشید
امیر
جمعه 22 آبان 1388 11:48 ق.ظ
خیلی ممنون
این فیش خیلی دنبالش میگشتم
واقعا دستت درد نکنه
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر